7 Ihe Amaghi Ama Banyere Mt. Everest

Chee na ị maara ihe niile ị ga-ama banyere ugwu kachasị elu n'ụwa? Chee echiche ọzọ! Anyị nwere ihe ọmụma asaa dị ntakịrị banyere Mt. Everest nke ga-enye gị ohere ọhụụ n'elu akara elu a.

• 01 nke 07

  Kedu otu Ogologo bụ Everest?

  N'afọ 1955, otu ndị nyocha India nọ na-eleta Everest ka ha mata nha ugwu. Iji ihe kachasị mma nke ụbọchị ahụ, ha kpebiri na ọ na-eguzo 29,029 ụkwụ n'elu elu mmiri, nke na-anọgide na elu ọrụ elu ghọtara site n'aka ma ndị Nepali na Chinese ọchịchị ruo taa.

  Ma, na 1999, National Geographic Team tinyere ngwaọrụ GPS na nzuko elu ma dekọọ elu dịka mita 29,035. Mgbe ahụ, n'afọ 2005, otu ìgwè ndị China na-eji ọbụna ihe ndị dị nkenke karị iji tụọ ugwu ahụ ka ọ ga-eguzo n'enweghị ice na snow nke gbakọtara n'elu. Ebumnuche ha na-arụ ọrụ dị na mita 29,017.

  Kedu otu n'ime ihe ndị a ziri ezi? Maka ugbu a, elu ụlọ elu nke Everest na-adịgide n'ogologo 29,029, ma atụmatụ dị iche iche na-atụle ugwu ahụ ọzọ, karịsịa ebe ọ bụ na a kwenyere na ịdị elu nwere ike gbanwere mgbe oge ala ọma jijiji ahụ gasịrị. Ikekwe anyị ga-emesị nweta nkwenye nke ezi ịdị elu na ogologo oge.

• 02 nke 07

  Mystery nke Igwefoto Mallory

  Edmund Hillary na Tenzing Norgay dere na Sumstund nke ọma nke mbụ na Everest na May 29, 1953. Ma, e nwere ụfọdụ ndị kweere na ọ bugoro na mbụ.

  Na 1924, onye na-arịgo elu nke aha George Mallory, tinyere onye Andrew Andrew, bụ akụkụ nke njem na-agbalị imezu ugwu mbụ nke ugwu ahụ. A hụre Duo ahụ na June 8 nke afọ ahụ n'okpuru nzuko ma na-eme ka ọganihu na-aga n'ihu. N'oge na-adịghị anya mgbe nke ahụ gasịrị, ha hapụrụ kpamkpam, na-ahapụ ihe omimi nke ugwu maka afọ. Ndi ha mere ya ihe ruru ihe di ka afo iri ato tupu Hillary na Norgay ka ha lara n'iyi?

  N'afọ 1999, ìgwè ndị na-arị elu na-achọpụta na Mallory na-adị elu n'elu ugwu Everest. Ozu ahu egosighi ma o rutere ogbako ma o bu na o bughi ihe achutara n'ime igwe ya. Ekwenyere na Irvine na-ebu igwefoto mgbe ha na-agbago, na ngwaọrụ ahụ nwere ike ijide ihe ngosi foto nke mmeri ma ọ bụ ọdịda ha. Ruo ugbu a, aru Irvine - na igwefoto - achọtabeghị, ma ọ bụrụ na a kpughepubeghị ya, ọ nwere ike ịgbanwe akụkọ ntụrụndụ ruo mgbe ebighị ebi.

• 03 nke 07

  Ònye Kpuru Ogologo Kasị Kasị?

  Ịga Everest abụghị obere ihe, ọ na-abụkwa nnukwu ihe ọ na-eme. Ma maka ụfọdụ ndị, na-arịgo ugwu ozugbo naanị ezughị. N'ezie, ndị ikom abụọ - Apa Sherpa na Phurba Tashi Sherpa - na - agbụ maka ogige kasị mma nke ugwu ahụ. Ndị elu ugwu abụọ ahụ eguzo n'elu elu kachasị elu n'elu Ụwa dị ka ugboro 21 na-atụ egwu.

  Ihe ndekọ maka ọtụtụ ngụkọta site n'aka onye na-abụghị Sherpa bụ American Dave Hahn, onye ndu maka RMI Expeditions. Ọ na-eme njem ahụ na elu nzuko ahụ ugboro 15. Nwanyị nke kachasi elu bụ Lhakpa Sherpa, onye rịgoro n'ugwu ahụ dị oke okpukpu asatọ.

• 04 nke 07

  Obere ngwa ngwa

  Nye ọtụtụ ndị na-arị elu, na-eru elu elu ahụ na-ewe ọtụtụ ụbọchị na nkwụsị na ebe dị iche iche n'ogige ịta ahụhụ iji zuru ike ma gbakee n'ụzọ. Ma, ụfọdụ ndị ọkachamara nke nkà ọgụgụ isi nwere ike isi na Mwube Mbụ gaa site na mgbakọ ahụ na-eji ọkụ ọkụ oge, na-edepụta ngwa ngwa na usoro.

  Dịka ọmụmaatụ, oge kachasị elu maka nnọkọ Everest site na South Side na Nepal bụ nke Lakpa Gelu Sherpa nọ na-achị ugbu a site na BC ruo n'elu n'ime nanị awa 10 na nkeji 56 na 2003. Ugbu a, na North Side na Tibet, ihe ndekọ ahụ dị na awa 16 na nkeji iri anọ na anọ, nke onye na-elekọta Ịtali bụ Hans Kammerlander kwadoro na 1996.

• 05 nke 07

  Ememe Puja: Ịchọta ikikere site na ugwu Chineke

  Na omenala Buddha nke Himalaya Everest a maara dị ka Chomolungma, nke pụtara "Nne nwanyị nke Ugwu." Dị ka ndị dị otú ahụ, a na-ahụ ọnụ ọgụgụ kasị elu na ebe egwu, na-achọ ka ndị ugwu nile rịọ maka ikike na ụzọ dị mma tupu ha amalite ụkwụ na ugwu ahụ. Nke a na-ewere ọnọdụ n'oge ememe puja, nke a na-emekarị na Mwube Mbụ tupu mmalite nke ịrịgogo.

  Ndi puja bu onye Buddhist Lama na ndi mọnk abuo ma o bu karia, ndi na-ewu ihe na-agbanwe na nkume na ulo oru. N'oge ememe ahụ ha na-arịọ maka ezi ego na nchebe dị ka ndị na-arịgo elu na-akwadebe maka mgbatị ha. Ha na-agọzikwa ngwá ọrụ ndị na-arị elu, gụnyere mgbanaka ice, mgbochi, mpụ, na ihe ndị ọzọ.

  Nye ndị Sherpa ndị a bụ nzọụkwụ dị mkpa ga-agwụchaa tupu ịmalite njem ahụ. Otutu madu agagh adi na Everest n'enweghi puja. Nke a ọ bụ nkwenkwe ụgha? Ikekwe. Ma, ọ bụkwa ọdịnala nke laghachiri azụ ọtụtụ narị afọ.

• 06 nke 07

  Ugwu Igwe kachasị elu na ndị na-eto eto

  Afọ bụ ọnụ ọgụgụ mgbe ọ na-abịa ịrị elu Everest. O doro anya na ihe ka ọtụtụ n'ime ndị na-aga n'ugwu ahụ nwere ndị na-arịgo elu n'ime afọ 30 na afọ 40, ma ndị ọzọ na-ada n'èzí na ọgbọ ahụ. Dịka ọmụmaatụ, Yuichiro Miura nke Japan, bụ onye dị afọ iri asatọ na abụọ, dịka ụbọchị iri abụọ na abụọ na narị afọ abụọ na asatọ mgbe ọ na-agbadaghachi azụ n'afọ 2013. Ọ bụ onye kasị nta ka ugwu ugwu ahụ bụ American Jordan Romero, bụ onye mezuru otu ihe ahụ mgbe ọ dị afọ iri na atọ, ọnwa iri, na ụbọchị 10 na 2010.

  N'oge na-adịbeghị anya, gọọmentị Nepal na China kwetara ime ka ndị na-arịgo elu na-egbochi ihe mgbochi, na-achọ ka ha dịka afọ iri abụọ na isii tupu ha agbaa ugwu ahụ. Mba abụọ ejirila okpu, ma ọ bụ na a ga-achọ ka ndị agadi toro elu gafee ọgwụ tupu ha amalite njem.

  N'ụzọ dị mwute, Miura nwụrụ na Everest na 2017 ka ọ na-agbali ịbịa elu ugwu ahụ ọzọ mgbe ọ dị afọ 85.

• 07 nke 07

  Ọ bụghị n'Ezie Ezigbo Ugwu n'elu Ala

  Ọ bụ ezie na elu elu nke Everest nwere ike ịbụ ebe kachasị elu n'ụwa, ọ bụghị n'ezie ugwu kachasị elu n'elu ụwa. Nke a na-aga Mauna Kea na Hawaii, nke bụ n'ezie 33,465 ụkwụ n'ịdị elu, nke dị mita 4436 n'ogo karịa Evest.

  Ya mere, gịnị mere na anaghị ele ugwu Kea anya na elu elu karịa? N'ihi na ihe ka ọtụtụ n'ugwu ahụ nọ n'okpuru oké osimiri. Nzuko ya na-arị elu elu 13,796 karịa elu mmiri, na-eme ka o yie ka ọ dị obere ma ọ bụrụ na e jiri ya tụnyere ndị dike nke Himalaya.